Bazı filmler vardır; izlerken tanıdık gelir ama nedenini tam çıkaramazsınız.
Yan Yana da tam olarak böyle bir film. İlk bakışta sıcak, samimi ve tanıdık bir dostluk hikâyesi gibi görünse de filmin altında çok daha önce anlatılmış, dünya çapında iz bırakmış başka bir hikâyenin gölgesi var.
Çünkü Yan Yana, yalnızca kendi başına yazılmış bir hikâye değil.
Aynı zamanda modern sinemanın en sevilen dostluk filmlerinden biri olan Can Dostum (Intouchables) ile açık biçimde aynı duygusal omurgayı taşıyor.
Peki Yan Yana gerçekten Can Dostum uyarlaması mı?
Ve daha önemlisi: İki film arasındaki en büyük fark ne?
Yan Yana hangi filmden uyarlandı?
Yan Yana, 2011 yapımı Fransız filmi Can Dostum (Intouchables) ile büyük benzerlikler taşıyor.
Bu benzerlik sadece “iki zıt insanın dostluğu” gibi genel bir fikirden ibaret değil.
Hikâyenin temel çatısı, karakter dinamikleri ve duygusal yönü neredeyse aynı duygusal omurga üzerine kuruluyor.
Her iki filmde de merkezde şu ilişki var:
- hayatla bağı zayıflamış, içine kapanmış, varlıklı bir adam
- onun hayatına dışarıdan giren, kurallara uymayan, daha özgür ruhlu bir eşlikçi
- zamanla zorunlu bir ilişki gibi başlayan bağın gerçek dostluğa dönüşmesi
Bu iskelet, Can Dostum’un en belirgin anlatı yapısıydı.
Yan Yana da bu yapıyı kendi kültürel tonuna uyarlayarak yeniden kuruyor.
Yani evet:
Yan Yana, doğrudan birebir sahne kopyası olmasa da anlatı omurgası açısından Can Dostum çizgisinde ilerleyen güçlü bir uyarlama hissi taşıyor.
Can Dostum ve Yan Yana arasındaki temel benzerlik ne?
İki filmin de merkezinde “birbirine hiç benzemeyen iki insanın dönüşen bağı” var.
Ama bu bağ sadece arkadaşlık üzerinden kurulmaz.
Aslında iki film de görünüşte iki insanı, derinde ise iki ayrı dünyayı yan yana getirir.
Biri kontrolü temsil eder.
Diğeri spontane yaşamı.
Biri kaybetmiştir.
Diğeri henüz kaybetmeyi ciddiye almamıştır.
Bu yüzden iki filmde de asıl mesele dostluk değil;
bir insanın başka bir insan sayesinde hayata yeniden dönmesidir.
Hem Can Dostum hem de Yan Yana, bu duyguyu benzer bir yapı üzerinden anlatır:
iyileşmek bazen tedaviyle değil, temasla olur.
Filmin asıl gücü de burada başlar.
Yan Yana ile Can Dostum arasındaki en büyük fark ne?
İki film arasındaki en büyük fark, hikâyenin değil duygunun işlendiği yerdir.
Can Dostum, sınıf farkını daha keskin anlatır.
Filmin temel gerilimi; kültür, statü ve yaşam biçimi arasındaki çatışmadan doğar.
Bir tarafta aristokrat bir hayat vardır.
Diğer tarafta sistem dışına itilmiş bir adam.
Ve film bu iki dünyayı çarpıştırarak duygusunu kurar.
Yan Yana ise bu çatışmayı daha yumuşak işler.
Sınıf farkı hâlâ vardır ama merkezde daha çok duygusal yalnızlık bulunur.
Yani Can Dostum “iki farklı sınıfın yakınlaşması” üzerine kuruluysa,
Yan Yana bunu daha çok “iki yalnız insanın birbirine tutunması” üzerinden anlatır.
Asıl ton farkı burada oluşur.
Biri sosyal çatışmayı öne çıkarır.
Diğeri duygusal eksilmeyi.
Ve bu fark, Yan Yana’yı sadece yerel bir yeniden yapım olmaktan çıkarıp daha içe dönük bir filme dönüştürür.
Yan Yana birebir uyarlama mı?
Hayır, Yan Yana birebir sahne sahne bir kopya değil.
Ama duygusal iskeleti ve karakter ilişkisi açısından açık biçimde Can Dostum çizgisini takip ediyor.
Bu yüzden filme “resmî birebir remake” demek yerine,
“yerel duyguyla yeniden yorumlanmış uyarlama” demek daha doğru olur.
Çünkü film, orijinal yapının ana fikrini koruyor ama tonunu değiştiriyor.
Hikâye aynı yere bakıyor.
Ama aynı şeyi söylemiyor.
Bu küçük fark da filmi yalnızca bir kopya olmaktan çıkarıyor.
Yan Yana’nın asıl gücü nerede başlıyor?
Yan Yana’nın gücü, izleyiciye yeni bir hikâye anlatmasında değil;
tanıdık bir hikâyeyi daha içten, daha yerel ve daha duygusal bir yerden yeniden kurmasında başlıyor.
Film bu yüzden şaşırtmıyor.
Ama tanıdık bir duyguyu yeniden hissettiriyor.
Ve bazen bir filmi güçlü yapan şey de tam olarak budur:
yeni bir şey söylemesi değil, bilinen bir duyguyu başka bir yerden duyurabilmesi.
Yan Yana tam olarak bunu yapıyor.
Sonuç
Evet, Yan Yana anlatı yapısı açısından Can Dostum (Intouchables) ile güçlü benzerlikler taşıyor.
Ama filmi ilginç yapan şey bu benzerlik değil.
Asıl fark, aynı hikâyeyi neye dönüştürdüğü.
Can Dostum sınıf farkı üzerinden bir bağ kuruyordu.
Yan Yana ise yalnızlık üzerinden.
Ve iki film arasındaki en büyük fark da tam olarak burada yatıyor.
Biri hayatı yeniden öğretir.
Diğeri, insanın başka bir insana neden ihtiyaç duyduğunu hatırlatır.
Okuma Önerisi
Yan Yana filminin sonunda ne oluyor
Yan Yana ne anlatıyor
benzer atmosferde filmler
